Yaşam alanlarının varoşlardan planlı kentleşmeye dönüşüm sürecinin üç disiplininden biri olan ve Şehir Planlama , Mimarlıktan sonra gelen Peyzaj Mimarlığı uygulamaları ile kentlere kreatör olarak kimlik kazandıran bir disiplin olmasına rağmen, yapay zeka çağında hala bahçe düzenleyen park bahçeler müdürlüklerine isimlerini kazımamaları öz eleştiri gerektiren bir meslektir.
Yaşam alanlarının varoşlardan planlı kentleşmeye dönüşüm sürecinin üç disiplininden biri olan ve Şehir Planlama , Mimarlık' tan sonra gelen Peyzaj Mimarlığı uygulamaları ile kentlere kreatör olarak kimlik kazandıran bir disiplin olmasına rağmen, yapay zeka çağında hala bahçe düzenleyen ilkel park bahçeler müdürlüklerine isimlerini kazımamaları öz eleştiri gerektiren bir meslektir.
Bence önce kendi kimliklerinin savaşına ve yarışına imza atarak yürümeleri gerektiği inancını taşımaktayım. Toplantıya katılan ve jüri görevi yapan bilim insanları, orada kimlikleri ile var olduğuna göre, Park Bahçeler Müdürlüklerinin başına Peyzaj eklenmesini sıradan görmek gerçek bilim insanlarının düşüncesi olamaz. Tanınmanız için, dikkate alınmanız ve sözünüzün dinlenmesi için bir kimliğiniz olması gerekir. Bunu ciddiye alınması gerektiğini, park bahçeler müdürlüklerinde bir peyzaj mimarı bile çalıştırılmamasının bedelini kentler ödüyor... Peyzajı çim ekmek, biçmek ve sulamaktan ibaret sanan anlayış kentlerde yaşanan su krizlerinin de mimarlarıdır(!)
Bu anlayışla katıldığım toplantıda büyük çoğunluk ile aynı fikirde olmaktan mutluluk duydum. Böyle anlamlı bir yarışmanın Bursa'da yapılmasını önemsiyor ve Fulya Başkan ve ekibini kutluyorum.
Onbeş yıl önce şube olarak başlayan ve Bursa'da meslek onuru adına savaş veren PEYZAJDER Denetleme Kurulu Üyesi TMMOB Peyzaj Mimarları Odası Bursa Şube Kurucu Başkanı Peyzaj Yük. Mim. Necla Yörüklü'nün çabalarının meyvelerini görmesine saygı duyuyorum.
Yarışma sürecinin takipçisi olacağımı ifade ederken, yarışma sonuç bildirgesine ilk kuruluş adı "Çevre Bakanlığı" olan "Çevre Şehircilik Altyapı ve İklim Değişiklİği Bakanlığına" ve belediyelerin Park Bahçeler Müdürlüklerinin başına "Peyzaj" eklenmesi konusunun dikkate alınmasını diliyorum.
Bu bağlamda toplatının amacı Peyzaj mimarları ile mühendisleri, bitki üreticilerini ve sektör profesyonellerini ortak bir vizyonda buluşturan Peyzaj Mimarları ve Sektör Profesyonelleri Derneği (PEYZAJDER), Türkiye’de bir ilke imza atarak “Bursa Performans Odaklı Peyzaj Uygulamaları Yarışması”nı düzenleyeceğini kamuoyuna duyurdu.
Basın toplantısına; Bursa Teknik Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Gül Sayan Atanur, Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü Bölüm Başkanı Prof. Dr. Murat Zencirkıran, Bursa Uludağ Üniversitesi TBMYO Park ve Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ayşegül Akpınar, Süleyman Demirel Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ulvi Erhan Erol, Bursa Büyükşehir Belediyesi Tarım Peyzaj AŞ Genel Müdürü Semih Polat, Bursa Büyükşehir Belediyesi Parklar ve Bahçeler Şube Müdürü Rıdvan Gödel, Mimarlar Odası Bursa Şubesi Başkanı Şirin Rodoplu Şimşek, PAYZAJDER Denetleme Kurulu Üyesi TMMOB Peyzaj Mimarları Odası Bursa Şube Kurucu Başkanı Peyzaj Yük. Mim. Necla Yörüklü, Bursa Serbest Mimarlar Derneği (SMD) Başkanı Can Şimşek, PEYZAJDER Üyesi (Ankara Üniversitesi-Özel Sektör) Peyzaj Yüksek Mimar Fatma Betos, PEYZAJDER Üyesi Mayıs Peyzaj Yönetim Kurulu Başkanı Ziraat Mühendisi Mustafa Atıcı, Ziraat Mühendisleri Odası Bursa Şubesi İkinci Başkanı Fikret Gizir, Ünal Tohumculuk Yönetim Kurulu Başkanı Aslan Ünal, PEYZAJDER Yönetim Kurulu Başkanı Fulya Akfidan Sevim ile PEYZAJDER Yönetim Kurulu üyeleri katıldı.
Podyum Davet’te gerçekleştirilen basın toplantısıyla tanıtılan yarışma, kağıt üzerindeki tasarım projelerini değil, uygulaması tamamlanmış ve en az bir tam vejetasyon dönemini geride bırakmış, ekosisteme somut katkı sağlayan gerçek peyzaj alanlarını değerlendirecek.
Yarışmada projeler; su yönetimi, ekoloji ve biyoçeşitlilik, iklim direnci ve ısı adası, sosyal değer ve erişilebilirlik ile işletme ve döngüsellik olmak üzere beş ana performans ekseninde, 100 puanlık sayısal bir değerlendirme cetveli üzerinden puanlanacak. Değerlendirme sistemi hazırlanırken SITES, LEED, BREEAM, LAF Landscape Performance Series, IFLA ve Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları gibi uluslararası referans sistemleri esas alındı. Projeler, jüri karşısına rumuzla çıkacak ve ön elemeyi geçen uygulamalarda beyan edilen veriler yerinde doğrulama yöntemiyle incelenecek.
Basın toplantısında konuşan PEYZAJDER Yönetim Kurulu Başkanı Fulya Akfidan Sevim, yarışmanın çıkış noktasının “Yeşil Bursa” kavramını yeniden sorgulamak olduğunu belirterek, “Yıllardır Bursa’yı ‘Yeşil Bursa’ olarak anıyoruz. Ancak bugün sormamız gereken asıl soru, bu yeşilin ne kadar sürdürülebilir olduğudur. Yağmuru tutan, kenti serinleten, havayı temizleyen ve canlılara yaşam alanı sunan peyzaj uygulamalarını görünür kılmak istiyoruz. Bu yarışmada estetiğe değil, kanıta ödül vereceğiz. Çünkü artık söz değil, saha konuşmalı” dedi.
“Bursa, yeşil kalkınma modelinin doğum yeri olacak”
Bursa’nın yarışmanın pilot ili olarak seçilmesinin tesadüf olmadığını vurgulayan Akfidan Sevim, kentin sahip olduğu doğal ve ekonomik zenginliklerin bu tercihte belirleyici olduğunu söyledi.
Akfidan Sevim, “Uludağ’ın zengin florasıyla bir doğa laboratuvarı olan Bursa, aynı zamanda sanayisiyle Türkiye ekonomisinin kalbi konumunda. Çınardan erguvana uzanan doğa mirası ve üretim kültürüyle bu kent, yeşil kalkınma sorusuna yanıt aramak için en doğru başlangıç noktasıdır. Bursa’da kurduğumuz bu modelin ikinci yıldan itibaren ulusal ölçekte uygulanmasını ve performans odaklı peyzaj değerlendirmesinin Türkiye’de bir standart haline gelmesini hedefliyoruz. Yarın ülke genelinde konuşulacak modelin ilk cümlesi bugün Bursa’da yazılıyor” diye konuştu.
Ev bahçesinden millet bahçesine kadar dört kategori
PEYZAJDER Yönetim Kurulu Başkanı Fulya Akfidan Sevim’in verdiği bilgiye göre yarışma, tek konut, toplu konut, sanayi/fabrika/ticaret/turizm alanları ve kamusal alanlar olmak üzere dört farklı kategoride gerçekleştirilecek.
Müstakil konut ve villa bahçelerinde yağmur suyu hasadı, kuraklığa dayanıklı bitkilendirme ve kompost uygulamaları değerlendirilirken, toplu konut kategorisinde su ve bakım maliyetlerini azaltan akıllı peyzaj çözümleri öne çıkacak. Sanayi, ticaret ve turizm alanlarında yeşil alanların toz ve gürültüyü filtreleyen çevresel katkıları incelenecek, kamusal alanlarda ise erişilebilirlik, halk sağlığı ve toplumsal fayda kriterleri ön plana çıkacak.
Disiplinlerarası katılıma açık
Yarışmaya peyzaj mimarlarının yanı sıra ziraat, inşaat ve çevre mühendisleri, mimarlar, alan sahipleri, site yönetimleri, sanayi kuruluşları, işletmeler ve belediyeler bireysel ya da proje ekibi olarak başvurabilecek. Başvuruya konu projelerin Bursa il sınırları içerisinde uygulanmış ve üzerinden en az bir tam vejetasyon dönemi geçmiş olması şartı aranacak.
Başvurular tamamen dijital ortamda alınacak. Her kategoride birincilik, ikincilik ve üçüncülük ödüllerinin yanı sıra Jüri Özel Ödülü ile PEYZAJDER Özel Ödülü de sahiplerini bulacak.
Seçici Kurul
Yarışmanın Seçici Kurulu; Ulvi Erhan Erol, Gül Sayan Atanur, Murat Zencirkıran, Osman Zeybek, Fatma Betoş, Mustafa Atıcı, Necla Yörüklü, Kamil Erken, Ayşegül Akpınar, Can Şimşek, Fulya Akfidan Sevim olmak üzere akademiden ve saha pratiğinden gelen isimlerden oluştu. Bununla birlikte ‘Danışman Jüri’ kapsamında ilgili akademik odalardan jüri için isim istendi. Elif Nazlı Karadağ, Burcu Elöve, Vural Yalçın ve Beyza Özer ise yarışma sürecinin raportörleri olarak belirlendi.
Seçici Kurul Üyelerinin görüşleri
PEYZAJDER Yönetim Kurulu Başkan Vekili Hakan Atilla, yarışmanın başvurusu süreci ve dijital sisteme ilişkin bilgilendirmede bulundu.
Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü Bölüm Başkanı Prof. Dr. Murat Zencirkıran ise yarışmanın ana mottosunun sürdürülebilirlik olarak belirlendiğini vurguladı. Zencirkıran, sürdürülebilirliğin, performans odaklı peyzaj uygulamalarındaki önemine dikkat çekti.
Bitki sosyolojisi ve botanik potansiyel anlamında Bursa’nın eşsizliğine değinen Süleyman Demirel Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ulvi Erhan Erol, yarışmanın başlangıç noktasının Bursa olmasının önemine işaret etti.
PEYZAJDER Üyesi Mayıs Peyzaj Yönetim Kurulu Başkanı Ziraat Mühendisi Mustafa Atıcı da bitki yetiştiriciliğinde kullanılan materyallerin bölgelerin iklim ve toprak yapısına uygun olması gerektiğini vurguladı. Yarışmanın bu anlamda da yararlı sonuçları olacağına inancını dile getirdi.
Yarışmaların verimli ve uygulanabilir projelerin oluşumuna büyük katkısı bulunduğunu belirten Bursa Serbest Mimarlar Derneği (SMD) Başkanı Can Şimşek, bu bağlamda yarışmayı düzenleyen PEYZAJDER’i tebrik etti.
Bursa’nın yeşil dokusuna katkı potansiyeli taşıyan her oluşum ve organizasyonu desteklediklerini belirten Bursa Büyükşehir Belediyesi Tarım Peyzaj AŞ Genel Müdürü Semih Polat, bu kapsamda PEYZAJDER’in düzenlediği yarışmanın Bursa’nın yeşil dokusuna katkı sağlayacak süreci de beraberinde getireceğine olan inancını vurguladı.
Bursa Teknik Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Gül Sayan Atanur ise yarışma ile kamusal alanın değer oluşturacağı yepyeni bir sürecin başlayacağına olan inancını dile getirdi.
Mimarlar Odası Bursa Şubesi Başkanı Şirin Rodoplu Şimşek de yarışmanın ‘Danışma Kurulu’nda yer aldıklarına dikkat çekerek, yarışma ile Bursa’nın yeşil potansiyeline katkı oluşturulacağını vurguladı.
Yarışmaya kamu kesiminden yoğun katılım beklediklerini ifade eden PAYZAJDER Denetleme Kurulu Üyesi TMMOB Peyzaj Mimarları Odası Bursa Şube Kurucu Başkanı Peyzaj Yük. Mim. Necla Yörüklü, Bursa’daki 17 belediyeden en az 5 ya da 6’sının, projeleriyle yarışmada yer almaları dileğinde bulundu.
Başvurular 23 Ekim’e kadar sürecek
Yarışmanın şartnamesi ve teknik başvuru formları, 23 Temmuz 2026 tarihinde PEYZAJDER’in internet sitesinde yayımlanacak. Katılımcılar sorularını 23 Ağustos 2026’ya kadar iletebilecek, tüm soruların yanıtları ise 23 Eylül 2026’da toplu olarak paylaşılacak. Dijital başvurular için son tarih ise 23 Ekim 2026 saat 18.00 olarak açıklandı.