SON DAKİKA
Hava Durumu

Bir inanç öyküsü: Canan Aykanat

Yazının Giriş Tarihi: 21.03.2024 09:34
Yazının Güncellenme Tarihi: 21.03.2024 09:34

Farklı ortam ve projelerde, kararlı ve inançlı haliyle tanıdım kendisini… İnandığı bir meselesi var; engelli kadınları var etmek ve bu uğurda durmaksızın çalışıyor, üretiyor. 

Canan Aykanat… Kendisini yakından tanıyalım şimdi.

B.G: Canan Aykanat kimdir? Sizi tanıyabilir miyiz?

C.A: Canan Aykanat 39 yaşında, generalize distoni tanısı ile yaşama devam eden evli, 1 kız evladı sahibi, halen Uludağ Üniversitesi'nde süs bitkileri ve peyzaj bölümünü okuyan, profesyonel fotoğraf sanatçısı, iyi bir aktivist ve 10 yıldır da STK yöneticiliği yapan bir kadın..

ENKADER

B.G: ENKADER'in misyonu ve hedefleri nelerdir?

C.A: Her şeyden önce ENKADER BIR KADIN DERNEĞİDİR. ENGELLİ KADINLARIN KADINLIKTAN DOĞAN SORUN VE HAKLARINA ODAKLIDIR. ENGELLİLİK BİZİM İÇİN GERI PLANDA KALMAKTADIR. Enkader'in misyonu, toplumda cinsiyetsiz kılınan engelli bireylerin cinsiyetlerinin var olduğunu kabul ettirmek. Engelli kadını topluma kabul ettirmek ve görünür kılmak, cinsiyetsizleştirilmeden doğan hak ihlallerini ve kayıplarını engelli kadınlara kazandırmaktır.

B.G: ENKADER'in Yönetim Kurulu Başkanlığı süreciniz ve bu sorumluluğu üstlenme kararınızı anlatır mısınız? Bu sorumluluğu alırken engelli kadınların güçlendirilmesi ve desteklenmesi adına hedefleriniz nelerdi?

C.A: Bu derneği kurma fikri geçmişte yaşadığım sorunların hala bir çözüm yolu bulunmamasından dolayı bana aitti. Arkadaşlarımı örgütleyip, "Hadi elimizi taşın altına birlikte sokalım" dedim. Çünkü sorunu yaşayan bizler, yine çözüm yolları bulacak olan da bizlerdik. Damdan düşenin halini yine bir damdan düşen anlardı. Atanma sürecim ise bizi örgütleyen sensin, yine bize yol gösterecek olan da sensin dediler ve o günden bu güne derneğin kurucu başkanı olarak görevime devam ediyorum.

B.G: Engelli kadınların karşılaştığı zorluklar nelerdir ve ENKADER bu konuda nasıl destek sağlıyor?

C.A: En büyük sorunumuz cinsiyetsiz bir birey olarak görülmemiz. Sanki 3. bir cins insan engelli bireyler, halbuki bizim de cinsel kimliklerimiz var. İşte engelli kadının yaşadığı tüm sorunlar buradan doğuyor. Kadın olarak görülmediğimiz için engelli wc'ler cinsiyetsiz, kadın olarak görülmediğimiz için jinekolojik işlemlerdeki alt yapı ve ekipmanlar sağlıklı kadınlara uygun değil. Mamografi cihazları engelli kadınlara uygun değil, çatal koltuk sağlıklı kadınlara göre dizayn edilmiş. Bu nedenle kadın hastalıklarından ölen engelli kadın sayısı doğal ölü sayısından fazla. Maalesef ekipman yetersizliği nedeniyle erken teşhis edilemiyor. Kadın olarak görülmediğimiz için güzellik merkezlerinin ekipmanları bize uygun değil, iç ve dış giyim firmalarının kreasyonları hep sağlıklı kadınlara yönelik. Kadın olarak görülmediğimiz için taciz, tecavüz vb. durumlarda cezalar caydırıcı değil, annelik hakkımız önyargılarla engelleniyor, sağlıklı hemcinslerimiz tarafından mobbinge uğruyoruz, kadın olarak görülmediğimiz için daha dün kadar kadın sığınma evlerine bile alınmıyorduk. Gerisini siz düşünün.

B.G: Toplumda engelli bireylere yönelik farkındalığı artırmak için ENKADER'in yürüttüğü projeler nelerdir?

C.A: Sağlık İl Müdürlüğü desteği ile pilot il olarak engelli kadın jinekoloji ünitemizi kurduk. Engelli kadınların kişisel bakıma ulaşmalarını sağlamak için güzellik merkezlerinde engelli kadın dostu merkez uygulamasını başlattık. Engelli wc'leri cinsiyetli hale getirmek için çalışmalarımız devam ediyor. Kadın sığınma evlerini engelsiz hale getirmek için çalışmalar yürütüyoruz. Engelli kadınları görünür kılmak için konserler, sağlıklı kadınlara yönelik engelli kadın konulu farkındalık seminerleri yapıyoruz. Haklara erişimi sağlamak için kamu ile engelli kadın arasında bir bağ kuruyoruz.

B.G: ENKADER'in engelli kadınlara yönelik eğitim ve istihdam konularında çalışmaları var mı? Varsa, bunlar nelerdir?

C.A: Ülkemizde maalesef engelli kadınların %70'i evinden, fiziki koşullar ve ailelerin aşırı korumacılık duygusu nedeniyle evinden dışarı çıkamıyor. Hal böyle iken ne kadar eğitim alsa da evinden dışarı çıkamadığı sürece mevcut haklarına erişemiyor. Biz önce aileleri eğitiyoruz, akabinde engelli kadını evinden çıkarıp sosyal rehabilite ediyor, öz güven eğitimleri veriyoruz. İstihdama gelince dernek olarak birçok engelli kadınımızı bireysel girişimlerimiz sonucu iş sahibi yaptık. Ama devletin izlediği yanlış politikalar nedeniyle bu sayı maalesef çok az.

B.G Pandemi sürecinde karşılaştığınız sorunlar ve ENKADER'in bu dönemdeki çalışmaları hakkında neler söylersiniz?

C.A: ENKADER pandemi sürecinde maalesef ki hizmet veremedi. Birçok STK gibi sadece online eğitimler ve bilgilendirme toplantıları ile süreci geçirdik.

İstihdam:

B.G: Engelli kadınların istihdamı konusundaki zorlukları göz önünde bulundurarak, Bursa'da bu alanda yapılması gerekenler nelerdir?

C.A: İşyerlerinin mimari koşullarının engelli bireylere uygun hale getirilmesi şart. En basiti tekerlekli sandalyede olan bir kadın fiziksel koşullardan dolayı işe alınmıyor. Sebebi nedir peki? Burada sorun en başında bizce fabrika yapım aşamasında, yani oraya ruhsat veren kurumlarda. Sonra ulaşım sorunu var, servis yönetmeliğinde hala değişiklik yapılmadı, personel servislerinin hepsi sağlıklı bireylere göre dizayn edilmiş. Demem o ki balık baştan kokar, tüm bunlar ilk aşamada yapılsaydı bugün işveren engelli kadının önüne bu mazeretleri koyamazdı. Bunun çözümü maalesef ki hükümetlerde STK'larda değil, bence çünkü lokal çözümler ile ilerlemek mümkün değil, bu çözüm kişisel olmaktan öte geçmelidir artık.

B.G: İstihdamda engelli kadınları desteklemek amacıyla devlet kurumları, özel ve yerel işletmeler sizce yeterli mi? Onlardan beklentileriniz nelerdir?

C.A: Tabii ki yeterli değil. Hiç unutmuyorum, bir kamu yöneticisine bir proje sunmuştuk istihdamla ilgili oda bize dedi ki, "Bu nu yapmamız çok zor, işverenler kabul etmez, siz kooperatif kurun, engelli kadın evinden çıkmadan çalışmış olur, siz de satışa ona destek olursunuz." İLGİNÇ gelmişti EVİNDEN ÇIKMAMIŞ OLUR demesi şahsen bana.

B.G: Engelli kadınların meslek edinmeleri ve istihdama katılmaları için Bursa'da mevcut eğitim programları ve destek sistemlerini yeterli buluyor musunuz? Bu konudaki talep ve beklentileriniz nelerdir?

C.A: Bursa'da özel sektör genelde engelli ne eğitim alırsa alsın vasıfsız çalıştırmak istiyor. İŞKUR engelli ilanlarına bakarsanız ne demek istediğimi daha net anlayacaksınız. Hal böyle iken İşkur engellilere temizlik personeli eğitimi verip işveren talebini karşılayabilir. Eğer bu ülkede fiziki veya kronik bir engeliniz varsa, ODTÜ mezunu olup İngilizce bile bilseniz bir fabrikada temizlikçi olursunuz veya kalite kontrolcü. Şansınız varsa eğer kamuda iseniz de ya santral memuru ya da fotokopi memuru olursunuz. Bu örneklerim, tecrübelerimizle sabittir.

Sosyal Yaşam ve Bursa Özelinde Yapılması Gerekenler:

B.G: Engelli kadınların sosyal yaşama daha aktif katılımını sağlamak için Bursa'da neler yapılabilir?

C.A: Başta Bursa'nın güvenli bir şehir olması, savunmasız bir kadın evinden çıkmaya korkuyor, Bursa'da özellikle kentin doğu yakasındaki engelli kadınlar bundan çok şikayetçiler. Ulaşım anlamında şehir merkezi şanslı ama çevre ilçelerde durum aynı değil maalesef. Yanlış devlet politikaları yüzünden çoğu engelli kadın işsiz ve bu doğrudan sosyal ve kültürel yaşamını etkiliyor. Kadın lokallerinin sayısının artırılması ve mevcut lokallerin erişilebilir hale getirilmesi acilen şart. Kadınla ilgili yapılan her etkinlik ve çalışmada mutlaka engelli kadınlara yer verilmeli hatta bu ön koşul olmalı, ne kadar çok görünürlük o kadar az sorun bize göre.

B.G: Engelli kadınların aktif siyasette yer alması gerektiğini düşünüyorum. Bu konuda siz neler düşünüyorsunuz?

C.A: Ben de aynı düşüncedeyim ama önce siyasi partilerin engelli bireyleri sırf bakın bir engelimiz var kafası ile partinin vitrinindeki bir biblo olarak görmeyip onu sahaya indirip fikirlerini önemseyip icraat hakkı tanıması gerekiyor. Günümüzdeki engelli siyasetçiler bana göre parti vitrinlerindeki cansız mankenler, çünkü söz ve eylem hakları yok, süs vekil, sus vekil.

B.G: Sizin ve ENKADER'in gelecekteki projeleri ve hedefleri nelerdir?

C.A: Benim ve ENKADER'in tek hedefi var ENGELLİ KADINI VAR ETMEK. Ve bu amaca giden her yolda biz hep varız ve var olmaya devam edeceğiz.

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar
Yükleniyor..
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.