İnsan beyni hayatta kalmaya programlanmıştır.
Yüzbinlerce yıl boyunca gözlerimiz, avlanmaya, av olmamaya, rotamızın güvenliğinin hafızaya kaydedilmesine ve hareketli nesnelerin takibine kadar dış dünya verilerinin gözlenmesini sağlar
Gözler fiziksel dünyayı tanımak yanında, sosyal yaşamda da birer “duygu tarayıcısı” gibi çalışır.
Karşımızdaki kişinin mimiklerinden, jestlerinden ve mikro ifadelerinden yansıyan duygular büyük ölçüde gözlerimiz aracılığıyla anlamlandırılır, not edilir. Yüz, beden dilinin en kritik bölgesidir; yüzün en kritik organı ise gözlerdir.
Gözde oluşan ifadeler kontrol edilemez; bu yüzden gözümüz en dürüst organımızdır.
Örneğin; usta bir kumarbazın koyu gözlük takması, gözlerin açığa vurduğu ipuçlarını gizleme çabasıdır.
“Gözümüzden kaçmaz”, “gözümüz tutmaz” ya da “gözlerimizi kaçırırız” gibi sözler gözler yalan söylemezin ifadesidir.
Kulaklar ise farklı bir kapı açar.
Gözler, dış dünyanın sınırlarını belirlerken, kulakların anlamlandırdığı sesler duygusal dünyamıza nüfuz eder. İnsan, hayvan, doğa seslerinin ve müziğin ruhumuza nasıl etkilediğini biliriz.
Bir çocuğun feryadı bizi çok rahatsız ederken, suyun rüzgarın yağmurun ve müziğin sesi bize huzur verebilir.
Karşımızdakinin ses tonundaki en küçük değişim, vurgudaki tereddüt ya da nefes alışverişindeki gerginliği işitsel yönümüz anında analiz eder.
Dış ortamda yaklaşan tehlikenin yönünü ve mesafesini görmeden fark
etmemizi sağlayan işitme duyusu bizi tedbir almaya yönlendirirken, sosyal ilişkilerde sesin rengi ve tınısı niyetin gerçek yüzünü açığa çıkarır.
Ne söylendiğinden çok,nasıl söylendiği önem kazanır.
Bu nedenle birinin sözleriyle, ses tonu uyumsuzluğu, güvensizlik hissine neden olur.
Göz-Kulak İş Birliği
Göz ve kulak birlikte çalıştığında algı tamamlanır. Göz dış dünyanın şeklini ve tehlikesini tanımlar; kulak o formun içindeki ruhu ve niyeti duyar.
Gözler kanıt arar, kulaklar samimiyet. İletişimde beden dilini tam anlamıyla çözmek, görsellikle işitselliği aynı zihinsel süzgeçte birleştirebilme yeteneğidir ki aslında bu yönümüz otomatikleşmiştir.
Mantık muhakeme analiz yeteneği güçlü ve sabit bir noktaya derinlemesine odaklanabilen sol beyne sahip erkekler çoğunlukla görsel yönleri daha güçlüdür
Sanat his sezgi bütüncüllük aynı anda daha çok noktayı takip edebilen sağ beyin odaklı kadınlar ise işitselliğe daha fazla önem verir.
Üniversitelerde mühendislik ve fen bilimlerinde erkek öğrencilerin yer alması yanında sosyal bilimlerin, filoloji, psikoloji gibi alanlarında ise kız öğrencilerin daha yoğun olması bu yönün bir sonucudur
Bilimsel Temelde Göz ve Kulak Analizi.
Gözden beyne yaklaşık 1.2 milyon sinir lifi bilgi taşırken, kulaklardan gelen lif sayısı yalnızca 30 bin civarındadır. Beyin kabuğunun yaklaşık %30’u görsel işlemeye, sadece %3’ü işitsel süreçlere ayrılmıştır.
Veri hızı açısından da gözler öndedir: saniyede yaklaşık 10 milyon bit bilgi aktarırken, kulaklar 100 bin bit ile sınırlıdır.
Sonuç olarak çevremizi algılamamızın ve öğrenme süreçlerimizin yaklaşık %80’i görsel temellidir. Beyin adeta dev bir görsel işlemci gibi çalışır; bu yüzden dünyayı anlamamızda gözlerimiz kulaklarımızdan
çok daha baskın bir rol oynar.
Örneğin yıllar önce kısa süreliğine görüşüp ismini duyduğumuz şahsı tekrar gördüğümüzde “nerede nasıl tanışılmıştı, nasıl biriydi?” unutmayız; ancak gördüğümüzü unutmazken, duyduğumuz ismini hatırlamakta zorluk çekebiliriz.
Göz-Beyin İlişkisi Özeti
“Gözler yönetilemediğinden en dürüst organımızdır.”
“Gözler dış dünyanın şeklini ve tehlikesini tanımlar ve unutmaz”
“Çevremizi algılamamızın ve öğrenme süreçlerimizin %80’i görsel temellidir.”
Kulak-Beyin İlişkisi Özeti
“Kulaklar duygusal dünyamızın farkını değişimini olumlu olumsuz yönlerini yakalar.”
“Sesin rengi ve tınısı, kelimelerin ötesindeki gerçek niyeti beyne ileten doğrudan bir kanaldır. Bazen göremediğimiz bir kişinin, bir nesnenin ya da bir hedefin sesi bize fikir verebilir.”
“Birinin sözleri ile ses tonu çatıştığında, beyin kulaktan gelen güvensizlik sinyaline öncelik verir.”
“Kulak, görsel algının kaçırdığı satır aralarını yakalar.”
Göz ve Kulak, İki Farklı Algı Kapısının Birleşimi
“Gözler kanıt arar, kulaklar samimiyet.”
“Göz, dış dünyanın haritasını çıkarır, kulak o haritanın içindeki ruhu duyar.”
“İletişimde gerçeği bulmak, gözün gördüğüyle kulağın duyduğunu birlikte okumaktan geçer.”